Stranica je namjenjena svima kojima je Janja u srcu, a Drina u venama

NAVIGACIJA

USER MENU

ONLINE

ISLAMSKI LINKOVI

 

JANJA JEDINA






JANJA

Janja se nalazi u donjem Podrinju, 11 kilometara juzno od Bijeljine. Prostire se na obje strane rijeke Janje, koja se na dva kilometra od naselja uljeva u rijeku Drinu. Kroz Janju prolazi asfaltna saobracajnica Bijeljina Zvornik. O vremenu nastanka Janje nema pouzdanih i tacnih podataka. Na ovom podrucju su vrsena manja arheoloska istrazivanja, ali nisu pokazala odgovarajuce rezultate. Postoje lokaliteti sa karakteristicnim nazivima, kao Madzar Brod, Pacic, Lugovi, Kucerine, Crkviste, u neposrednoj blizini, dok neki od nalaza na Pacicu upucuju na rimske lokalitete. Veoma su oskudni podaci u strucnoj literaturi, gdje se Janja spominje kao trgovacko mijesto u Bosni sa 3.945 stanovnika s pocetka 18 vijeka.
Prema zagrebackom sveucilisnom profesoru Aleksandru Olesnickom, gdje u svojoj studiji "Jos o licnosti Djerdjelez Alije" tvrdi, da je Alija Djerdjelez iz kasabe Janje, tumaceci turskog historicara Ibrahima Alajbegovica - Peceviju, koji je u svom djelu "Tarihi Pecevi" na 28.strani kaze: "Gerz Eljas, koji dobija sve vecu popularnost ... bio je kako pripovjedaju junak i idjit u kasabi Janja"... To znaci da je Janja nastala mnogo ranije nego sto historijski izvori govore. Postoje je takodje zapisi u turskim "Ahkami-sikajet" defirima, koji se nalaze u Akademiji nauka BIH u Sarajevu, a takodje i u Gazi Husrevbegovoj biblioteci u prijevodu Abdulaha Polimca, kojih se vidi da se dzamija u Janji zvala Dzamija sultana Sulejmana, koji je vladao od 1520. do 1566.godine. Na pocetku njegove vladavine, vec 1521. godine, Turci su osvojili do tada neosvojene gradove: Beograd, Sabac i podrucje preko Save, od Race do Zvornika, te su tada osvojeni Bijeljina kao kasaba i u njoj podignuta dzamija "Sulejmanija " na istom mjestu gdje je bila obnovljena munara sa dva serefeta, a koja je do temelja srusena 1993 godine. Kao i bijeljinska, sasvim je logicno, da je i dzamija u Janji sagradjena u tom periodu, obzirom da je nosila isto ime. Sve ovo pokazuje da je Janja nastala mnogo prije nego sto je zapisano u strucnoj literaturi. Mnogi mjestani Janje tvrde prema pricama koje su se prrenosile sa koljena na koljeno, da je Janja kao naselje nastala prije Bijeljine. Medjutim, to se nemoze potvrditi, a ni demantovati. Pouzdano se zna da je Janja u proslosti dugo vremena bila kasaba, zadovoljivsi sve kriterije da bi se zvala kasabom. Nakon toga dugo je bila nahija pa ajanluk, a od 1867. do 1878. godine bila je mudirat (ispostava), sto je veci rang od opcine. Od 1878. pa sve do 1961. godine, Janja je neprkidno bila opcinski centar kojem gravitiraju naselja: Obrijez, Ruhotina, Batar, Jouhovac, Glavicice, Bjelosevac, Kacevac, Tavna (Banjica), Cengic, Modran, Kojcinovac, Ljeskovac, Cardacine, Glogovac.
Ovo podrucje zahvata 189 kvadratnih kilometara i locirano je u semberskoj ravnici, dok samo manji dio cine obronci Majevice. Osnovni prirodni resurs podrucja Janje cine poljoprivredno zemljiste, koje se prostire na oko 14.000 hektara, a najveci dio so kvalitetne oranice, pogodne za proizvodnju najintenzivnijih ratarskih kultura. Pored proizvodnje zitarica, posebno je razvijena proizvodnja svih vrsta povrca. Pored zemljista, jedini prirodni resusi su jos hidropotenijal rijeka Drine i sljunak u koritu ove rijeke. Nijedan od ovih potencijala nije do sada iskiristen.
Dakle, na ovom podrucju je poljoprivreda dominantna djelatnost gdje se stice oko 50% dohotka, sto je najvecim dijelom rezultat rada samostalnih poljoprivrednika.

Sekundarni sektor je slabo razvijen - industrija pstvaruje nekoliko procenata ukupnog dohotka, dok je razvijen tercijalni sektor, narocito trgovina. Dosta je razvijen sektor individualnog zanastva, gdje je registrovano oko 200 zanatskih radnji sa 46 razlicitih djelatnosti. Od toga je 146 radnji registrovano u Janji, a ostale u naseljima ovog podrucja. U naseljima gravitacionog podrucja locirane su prodavnice mjesovita robe, a u Janji pored takvih postoje i specijalizovane prodavnice.
Na podrucju Janje bilo je zaposleno oko 1.500 stanovnika, dok je izvan ovog podrucja, zbog nedovoljo razvijene privrede, radiolo oko 2.500 radnika, a od toga 1.500 u inostranstvu. Stanovnistvo Janje je bez vece pomoci sa strane, sopstvenim snagama, od najveceg sela u Bosni, do bosanske kasabe, sagradilo lijep grad.
Od ukidanja opcine 1961. godine, mjestani su godinama uzaludno pokusavali da Janji vrate taj oduzeti status, ali se nisu uspjeli izboriti, pa je ovo podrucje ostalo kao nerazvijeni dio opcine Bijeljina. Iz podataka o porodicama koje su zivjele u Janji moze se vidjeti da je Janja visenacionalno mijesto, a vecinski bosnjaco - muslimanski narod je oduvjek zivio u slozi sa ostalim narodima. Zbog veceg nataliteta, iz godine u godinu povecavao se broj muslimanskih zitelja, a veci broj srpskih porodica se selio iz Janje u Srbiju. Iz podataka o popisu stanovnistva 1971. godine, Janja je imala 7.945 stanovnika i 1.740 domacinstava, a po popisu u 1981. godine bilo je 9.226 stanovnika, dok je na popisu 1991. bilo 10. 458 stanovnika i 2735 domacinstava. Dakle, za dvadestet godina u Janji se povecao broj stanovnika za oko 3.500 i oko 1.000 domacinstava. Po nacionalnoj strukturi Muslimani su bili zastupljeni preko 99%. Prema staroj podjeli Janja je organizovana kao naselje sa vise mahala, sto je izmedju ostalog odlika vecih bosanskih naselja.

SARAMPOV je najstarija mahala, a ime je dobila po zemljanom utvrdjenju na rijeci Janji, koje je sagradjeno u vrijem Turske uprave. U mahali su uski sokaci a kuce zbijene. Na istocnom dijelu mahale jedan uzi pojas nosi naziv Poloj uz koji se veze i drugi pod nazivom Furune. U sredini mahale je nekada bio bunar, pa se taj dio mahale zove Bunariste. Zielji ove mahale uglavnom imaju posjede sjeveroistocno od mahale a to su njive: Dole, Jabuke, Povlake, Glogovi, Bubljike i Isvanovace. U mahali Sarampov zive porodice: Sinanovic, Meric, Gutic, Subasic, Hadzic, Mulasalihovic, Trnavac, Zvornicanin i dr.

VAROS mahala zauzima sjeveroistocni dio naselja pored glavne ceste gdje se nalazi i pravoslavna crkva, koja je sagradjena za vrijeme austro-ugarske uprave. Nekada je u ovoj mahali zivjelo pravoslavno stanovnistvo, a bilo je i nekoliko hrvatskih i jevrejskih porodica. Veci dio porodica je odselilo u Bijeljinu, Beograd, Banju Koviljacu i Loznicu, dok su jevrejske porodice odvedene u zarobljenistvo tokom II svjetskog rata, a veliki broj porodica je i "zamro". Bogate i ugledne porodice iz ove mahale su: Lazic, Petrovic, Stjepanovic(Gabeljic).

DUGO POLJE je maha izmedju Sarampova i Varos mahale. U Dugom Polju su zivjele porodice doseljene iz svih krajeva Bosne, Srbije i Crne Gore, a u skorije vrijeme i iz Srebrenice i okoline. Gusalic, Musevic, Kremici, Pobudjanovic, Sprecaci, Celahmetovici, Gazdici, Mujanovici, Osmanovici, Bektici, Kukuljcevici su neke od tih mnogobrojnih porodica.

SMAJIC - MAHALA je zapadno od glavne ulice i prostire se sa obje strane puta koji iz centra mjesta vodi za naselje Modran. Ime je dobila po porodici Smajic koja je bila najbrojnija u mahali. Pored bavljenja poljoprivredom, mjestani su iz ove mahale imali zanatske radnje (kolare i kovacnice). U ovoj mahali su pored Smajica zivjeli i: Alihodzic, Huremovic, Musemic, Sukilovic, Bacevci, Adanalici, Krivici, Prepici, Djezici, Terzici, Nurkici, Korajcevici, Ramicevici i druge porodice.

POLUTINE se nastavljaju na Smajic - mahalu do periferije mijesta ukljucujuci i Novu cestu. I u ovoj mahali ima bunariste kao u Sarampovu, a takodje znatan broj zanatskih radnji. Brojnije porodice su: Gradascevic, Sofic, Mesanovic, Camic, Heric, Kasic, Potokovic, Grabic, Rovasani, Bubuc, Nasufovic, Hamzic, Music, Seljpic i druge.

BRZAVA je mahala na istocnom dijelu Janje uz desnu obalu rijeke Janje. Durgutovic, Prosicanovic, Sehic, Hadziimamovic, Gruhonjic, Mehmedovic, Omerovic, Karasalihovici su brojnije porodice iz ove mahale.

KARANFIL MAHALA je nasanjena pretezno romskim stanovnistvim koje je tu od davnina i vecina ih se izjasnjava kao Muslimani i kopaju se u zajednicko groblje (harem), sa ostalim mjestanima. U ovoj mahali takodje ima kovackih radnji. Hamidovici, Milkici, Cibralici, Omerovici, Manjici, Hucici, su neke od porodica koje su zive u ovoj mahali.

SEHIC - MAHALA zauzima centralni dio naselja i u ovoj mahali takonje ima zanatskih radnji. Brojnije porodice su: Residivic, Dervisevic, Karjasevic, Gruhonjic, Jasarevic, Mulamustafic i dr.

DURGUTOVIC - MAHALA se nastavlja na Sehic - mahalu, a ime je dobila po porodici Durgutovic koji su bili najbrojniji u mahali. Pored Durgutovica u ovij mahali zivjeli su: Mrljanikovici, Celikovici, Prosicanovici, Gruhonjici i druge porodice.

DELIC - MAHALA se prostire uz desnu obalu rijeke Janje, uzvodno od Nove dzamije. Cesto je mjestani zovu i Gornja mahala. Ime je dobila po porodici Delic koji su sa Karjasevicima prvi naselili ovu mahalu. Pored ove dvije porodice u ovoj mahli su jos: Alibegovici, Mehmedovici,Cehajici Paravlici, Osmanbasici, Sprecaci, Zulici, Cosici, Zakomci, Hajdukovici, Celikovici, Velasgici i dr.

MADZIC- MAHALA je nesto juznije i odvojena je samo putem od Delic-mahale. Ime je dobila po porodici koja je ovdje prva doselila, a ta porodica se danas preziva Jusufovici. Brojnije porodice su: jasenci, Kremici, Gorovici, Osmanbasici, Tuzlaci, Ibrisimovici, Topalovici, salkanovici, Kabaretovici, Residovici i dr.

DZAFICI - MAHALA se nastavlja na Madzic mahalu. Ime je dobila po porodici koja je nekada tu zivjela. Poslije pozara 1934. godine, Dzafici su odselili iz ove mahale jer su im kuce izgorjele. U dzafic mahali brojnije porodice su: Velagici, Bukvici, Musici, Muharemagici, Junuzovici, Zakomci, Zeckanovici, Memici, Hodzici, Skokici, Hamzici i druge porodice. Dosta cesto se koridti naziv Gornja mahala, a to je podrucje od Dzedid dzamije do kraja Dzafic mahale. Takodje se spominju Panjevi, Basca, Sor, Basceluci, prepelica, a to su uze lokacije u mahalama. U novije vrijene Janja je podjeljena na cetiri kvarta.
Prvi kvart obuhvata Brzavu, Ciganluk, Sehic i Durgutovic - mahalu. Drugi kvart je Delic, Madzic i Dzafic mahala. Trecem kvartu pripadaju Sarampov, Dugo Polje i Varos, a cetvrtom Smajic- mahala i Polutine. Glavna ulica u duzini od oko 4 kilometra nosila je naziv Titova i ujedno je najduza. Druga po duzini je Brace Lazic koja prolazi kroz Smajic - mahalu i Polutine u IV kvartu, dok je ulica Djure Pucara treca po velicini i povezuje II sa Prvim kvartom, odnosno centrom naselja. Prije nekoliko decenija Janja je imala dosta travnatim neobradivih povrsina koje su tradicionalno nosile naziv meraje. Na merajama su odrzavana takmicenja i druge igre, od bacanja kamena sa ramena, firiza, i topograda, do nogometnih utakmica i narodnih igranki. Meraje su takodje imale svoja imena, a dobijale su i po prezimenima ili imenima vlasnika imanja uz meraje. Najveca je bila cuvena Ibrisimovica meraja u Madzic mahali, zatim Zeckanovica - - meraja, Musica - meraja, Nazifovica - meraja itd.

Odlukom Mjesne zajednice sve meraje su rasprodate, te su na njima izgradjene kuce i drugi objekti, a meraje na periferiji su uzorane i pretvorene u obradivo zemljiste.

Islam u Janji

U Janji su dvije dzamije. Atik (stara) dzamija i Dzedid (nova) dzamija u Gornjoj mahali. Prema sacuvanim podatcima, Atik dzamija je nekada nosila ime Sulejmanija (Dzamija sultana Sulejman), pa se predpostavlja da je gradjena za vrijeme mjegove vladavine (1520-1566.). Ova dzamija je nekoliko puta obnavljana zbog dotrajalosti. Poslednji put je zgrada dzamije nanovo izgradjena 1965. godine, a majstori koji su je ozidali su Alija i njegovi sin Hazim Bacevac. Dzedid ( nova ) dzamija je u Gornjoj mahali. Kao i carsijska dzamija i ova je nekoliko puta obnavljana. Imala je drvenu munaru. Godine 1982. izgradjena je na novo ova dzamija, a majstor koji je zidao je bio Mustafa Hadzic iz Janje. Treca dzamija je bila u izgradnji u Polutinama kod harema, ali je njena izgradnja obustavljena 1992. godine. U Janji postoje tri harema i jedno groblje. Haremi su u Polutinama, Dugom Polju i Panjevima, dok se srpsko groblje nalazi na izlazu iz Janje prema Bijeljini. Posto su medjunacionalni odnosi bili vrlo dobri, Srbi su dolazili na poslednji ispracaj svojih komsija Muslimana, a takodje su i Muslimani odlazili na sahrane. Najbolji primjer dobrih odnosa je, da su mjestani zajedno Muslimani i Srbi prikupili sredstva za renoviranje pravoslavne crkve u Janji, a to je jedina crkva na bivsem opcinskom podrucju gdje je Janja bila opcinski centar (do 1961.god.) Poslednji ispracaj mjestana (dzenaza) obavljao se ispred jedne od dvije dzamije. Sa desne obale rijeke Janje, mjestani su ukopavani u harem "Panjevi", a dzenaza je polazila ispred Dzedid dzamije. Mjestani iz Polutina i Smajic mahale ukopavani su u harem "Polutine", a dzenaza je polazila ispred Atik dzamije. Takodje je ispred Atik dzamije polazila dzenaza i za umrle iz Sarampova i Dugog Polja, a oni su ukopavani u harem u Dugom Polju.

Hadzije iz Janje

Pored ostalih vjerskih duznosti, Muslimani iz Janje su odlazili i na hadz. Za vrijeme austro-ugarske okupacije i stare Jugoslavije, na hadz su isli: hadzi-Abdulah Adanalic, hadzi-Mehaga Skokic, hadzi-Osman Bukvic, hadzi-Abdulah Zakomac, hadzi-Omer Muharemovis, hadzi-Huso Smajic, hadzi-Mehmed Sprecak, hadzi-Hasan Huremovic, hadzi-Rizvan Bukvic..... Kada je hadzi-Hasan Huremovic (kojeg su kasnije zvali hadzi-Pekar) bio na hadzu i uz ostale hadzije obilazio oko Crnog kamena, jedan je covjek gledajuci bas njega rekao: "Jazuk!". To je hadzi-Hasana natjeralo da i na godinu ode na hadz, a onaj covjek je opet isto rekao. Hadzi-Hasanu nije bilo jasno sto bi to moglo znaciti... Nakon II svj. rata na hadz je iz Janje prvi otisao hadzi-Juso Velagic. Sve do 1969. godine, da bi platio troskove odlaska na hadz, svaki pojedinac je morao priloziti dvadeset "sorvana", dok se kasnije placalo u dolarima, odnosno njemackim markama. Od tada je bio masovniji odlazak.
Godine 1990. iz Janje su na hadz ispracena 43 mjestana.









Autorska prava © by JaNjA-BiH.aT Sva prava rezervisana.

Objavljeno: 2008-09-16 (3854 puta pročitano)

[ Nazad ]
Content ©

 

 
 
   Ova stranica je posvecena svima kojima je Janja u srcu a Drina u venama! Za više informacija možete nas kontaktirati na MAIL

Stranica se otvorila: 0.25 Sekundi